PROCEDURY


ZARZĄDZENIE DYREKTORA
Szkoły Podstawowej w Długiem
z dnia 07 maja 2019roku

W sprawie: procedur postępowania w sytuacjach zagrożenia

Podstawy prawne stosowanych procedur:

1)         Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich - tekst jednolity Dz. U z 2018 r. poz. 969 / oraz przepisy wykonawcze w związku z ustawą /.
2)         Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /Dz. U. z 2018, poz. 2137,
3)       Ustawa z dnia 24 kwietnia 1997 r. o przeciwdziałaniu narkomanii /Dz. U. z 2003 r. Nr 24, poz. 198/.
4)          Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz. U. 2017 poz. 2067/.
5)          Zarządzenie Nr 1619 Komendanta Głównego Policji z dnia 03 listopada 2010 r. w sprawie metod i form wykonywania zadań przez policjantów w zakresie przeciwdziałania
demoralizacji i przestępczości nieletnich oraz działań podejmowanych na rzecz małoletnich
6)      Ustawa z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty /Dz. U. z 2018 r. poz. 1457
7)      Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i sportu z dnia 28 sierpnia 2015 r. w sprawie zakresu i form prowadzenia w szkołach i placówkach systemu oświaty działalności wychowawczej, edukacyjnej, informacyjnej i profilaktycznej w celu przeciwdziałania narkomanii /Dz. U. z 2015 r. poz.1249/.

§ 1
W związku z powtarzającymi się przypadkami agresywnych i niebezpiecznych zachowań uczniów na terenie szkoły i poza nią zarządzam wprowadzenie na jej terenie określonych procedur postępowania w sytuacjach zagrożenia. Przez sytuacje te należy rozumieć:
1)                agresywne zachowanie ucznia na lekcji stwarzającego zagrożenie dla bezpieczeństwa i zdrowia własnego i innych,
2)                agresywne zachowanie ucznia (bójka, pobicie),
3)                stosowanie przez ucznia agresji słownej (wulgaryzmów),
4)                obrażanie nauczycieli i pracowników szkoły przez uczniów,
5)                samowolne opuszczanie szkoły przez ucznia,
6)                agresywne zachowanie uczniów wobec siebie i osób dorosłych,
7)                agresywne zachowania nauczycieli, pracowników szkoły wobec uczniów,
8)                wobec ucznia, którego zachowanie uniemożliwia prowadzenie lekcji
9)                palenia papierosów przez uczniów,


10)           dewastacji mienia szkolnego lub cudzej własności,
11)           kradzieży dokonanej przez uczniów,
12)           wobec ucznia, który stał się ofiarą czynu karalnego,
13)           wobec ucznia – sprawcy czynu karalnego lub – przestępstwa,
14)           w przypadku, gdy nauczyciel znajduje na terenie szkoły substancję przypominającą wyglądem narkotyki,
15)           w przypadku, gdy nauczyciel podejrzewa, że uczeń posiada przy sobie substancję przypominającą narkotyk,

16)           w przypadku, gdy nauczyciel podejrzewa, że na terenie szkoły znajduje się uczeń będący pod wpływem alkoholu lub narkotyków,

17)               wobec ucznia sprawiającego trudności wychowawcze,
18)               usprawiedliwiania nieobecności uczniów oraz egzekwowania obowiązku szkolnego,
19)           w wypadku, gdy uczeń przyniesie do szkoły alkohol (papierosy),
20)           w przypadku fałszerstwa,
21)           osoby dorosłe będące pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających na terenie szkoły

§ 2
W przypadku wystąpienia na terenie Szkoły sytuacji zagrożenia wymienionych w § 1 zaleca się działania stosowne do okoliczności. Poszczególne działania zawarte są w załącznikach od 1-21.


Zarządzenie Dyrektora Szkoły Podstawowej  w Długiem wchodzi w życie w dniu  podpisania.



Procedura postępowania w przypadku agresywnego zachowania ucznia na lekcji stwarzającego zagrożenie dla bezpieczeństwa i zdrowia własnego oraz innych:

1.      Podjęcie przez nauczyciela próby wyciszenia zachowania agresywnego poprzez rozmowę z uczniem.
2.      W przypadku, gdy rozmowa nie skutkuje, nauczyciel poprzez przewodniczącego klasy lub dyżurnego ucznia zawiadamia pedagoga / dyrektora / innego nauczyciela o zaistniałej sytuacji.
3.      Zabranie ucznia z lekcji przez innego pracownika - nauczyciela szkoły. Zaprowadzenie do gabinety pedagoga szkolnego. W przypadku braku takiej możliwości zapewnienie bezpieczeństwa pozostałym uczniom poprzez wyprowadzenie ich z klasy np. do świetlicy szkolnej.
4.      W sytuacji koniecznej nauczyciel ma możliwość przytrzymania ucznia.
5.      Poinformowanie rodziców o zachowaniu ucznia i zabraniu go z lekcji.
6.      W sytuacji bardzo agresywnego zachowania ucznia (grożenie, napaść fizyczna, pobudzenie fizyczne, niemożność uspokojenia przez nauczyciela), zawiadomienie rodziców ucznia i (lub) Policji lub Pogotowia Ratunkowego.
7.      Po jednorazowym agresywnym zachowaniu rodzic/ opiekun prawny podpisuje zgodę na przytrzymywanie dziecka w sytuacjach, kiedy jego zachowanie zagraża bezpieczeństwu i/lub zdrowiu jego i innych uczniów.
8.      Brak takiej zgody jest podstawą do wzywania Policji / Pogotowia Ratunkowego w przypadku pojawienia się zachowań agresywnych.
9.      Rozmowa z rodzicami ucznia przeprowadzona przez wychowawcę/ pedagoga w celu dobrania odpowiednich form pomocy dla dziecka.
10.  W przypadku kolejnych zachowań agresywnych ucznia i jednocześnie braku efektywnej współpracy z rodzicami Szkoła kieruje wniosek do Sądu.



Długie,....................







Zgoda



Wyrażam zgodę na przytrzymywanie mojego syna/ córki.............................................. w sytuacjach, kiedy jego/jej zachowanie zagraża bezpieczeństwu i/lub zdrowiu jego/jej lub innych uczniów.



….........................................................

Data i podpis rodzica/prawnego opiekuna



Procedura postępowania w przypadku agresywnego zachowania ucznia (bójka, pobicie):

1.  Nauczyciel, który jest świadkiem agresywnego zachowania ucznia (bójka, pobicie), zobowiązany jest do natychmiastowego odizolowania sprawcy od ofiary i przerwania aktu przemocy.
2.  Nauczyciel zapewnia bezpieczeństwo i ewentualną konieczną pomoc medyczną wszystkim uczestnikom zajścia. Jeśli to możliwe zostaje przeprowadzona rozmowa mająca na celu ustalenie przyczyn i okoliczności zdarzenia.
3.  O zaistniałej sytuacji nauczyciel informuje wychowawcę klasy, który wraz z pedagogiem szkolnym przeprowadza rozmowę dyscyplinującą z uczniem, uświadamiając mu nieodpowiednie zachowanie, a następnie zawiera z nim umowę dotyczącą poprawy zachowania oraz dalszych konsekwencji w przypadku braku poprawy.
4.  Poinformowanie o przebiegu zdarzenia dyrektora szkoły oraz rodziców ucznia.
5.  Wychowawca we współpracy z pedagogiem pomaga rodzicom w doborze metod wychowawczych.

W przypadku wystąpienia powtarzających się ataków agresji ze strony tego ucznia, pedagog i wychowawca klasy podejmuje współpracę z PP-P i Policją oraz w porozumieniu z dyrektorem szkoły kieruje wniosek do Sądu o zastosowanie środka wychowawczego zapobiegającego demoralizacji ucznia.



Procedura postępowania wobec ucznia, który stosuje agresję słowną (wulgaryzmy):

1.      Rozmowa     nauczyciela     z     uczniem     w     celu     wyjaśnienia     powodu    agresji oraz uświadomienia uczniowi skutków takiego zachowania.
2.      Wpisanie uwagi do dziennika, zeszytu do korespondencji, dzienniczka ucznia.
3.      Powiadomienie wychowawcy.

W przypadku braku poprawy:

1.  Przeprowadzenie przez wychowawcę rozmowy z uczniem.

2.  Powiadomienie rodziców.

3.  Skierowanie ucznia na rozmowę z pedagogiem.

4.  W sytuacji, kiedy uczeń w dalszym ciągu używa wulgaryzmów, przeprowadzona zostaje rozmowa z dyrektorem i pedagogiem w obecności rodziców.
5.  W przypadku braku poprawy i wyczerpania przez szkołę możliwych środków

oddziaływań, uczeń otrzymuje naganę dyrektora, można wnioskować o przeniesienie do innej klasy (w zależności od poziomu klasy).
6.      Kolejnym etapem jest powiadomienie Specjalisty ds. Prewencji Nieletnich.






Procedura postępowania w przypadku, gdy uczeń obraża nauczyciela lub pracownika szkoły:

1.      Zgłoszenie problemu wychowawcy (wpis uwagi do dziennika).
2.      Rozmowa wychowawcy z uczniem na temat niewłaściwego zachowania.
3.      W przypadku, gdy uczeń obraził nauczyciela lub pracownika szkoły w obecności osób trzecich powinien przeprosić tę osobę w obecności świadków zdarzenia.
4.      Jeśli uczeń przeprosi i obieca poprawę - problem wygasa, ale zachowanie ucznia     jest pod obserwacją.
5.      W przypadku, gdy uczeń wykazuje bierną postawę lub w dalszym ciągu obraża nauczyciela, powiadamiani są rodzice o zaistniałym fakcie i wezwani do szkoły.
6.      Jeśli sytuacja, kiedy uczeń obraża nauczyciela lub pracownika szkoły powtarza się,
o zaistniałym fakcie powiadamiana jest Policja.

Osoba obrażana ma prawo wnieść pozew z powództwa cywilnego.






Procedura postępowania w przypadku samowolnego opuszczenie szkoły przez ucznia:


1.              W przypadku samowolnego opuszczenia zajęć przez ucznia nauczyciel, na którego zajęciach miało to miejsce, odnotowuje w dzienniku nieobecność ucznia na lekcji oraz niezwłocznie powiadamia wychowawcę lub - w przypadku jego nieobecności - dyrektora.
2.              Wychowawca lub dyrektor telefonicznie zawiadamia rodziców (opiekunów) ucznia.
3.              W przypadku braku kontaktu z rodzicami (opiekunami) wychowawca powiadamia Policję.



Procedura postępowania w przypadku agresywnego zachowania uczniów wobec siebie i osób dorosłych

1.      Przerwać, w sposób zdecydowany i stanowczy negatywne zachowania sprawcy wobec ofiary.
2.      Powiadomić wychowawcę klasy o zaistniałym konflikcie.
3.      Wychowawca prowadzi postępowanie wyjaśniające i mediacje ze stronami konfliktu.
4.      Wychowawca zawiadamia o zdarzeniu rodziców sprawcy i ofiary konfliktu.
5.      W razie konieczności wychowawca zawiadamia dyrektora który zawiadamia  Policję.
6.      Wychowawca ustala rodzaj kary dla sprawcy przemocy w oparciu o obowiązujący system kar i powiadamia o tym fakcie sprawcę i jego rodziców.
7.      W przypadku powtarzających się zachowań agresywnych ucznia lub grupy uczniów wychowawca inicjuje spotkanie zespołu wychowawczego celem wspólnego rozwiązania problemu. W spotkaniu mogą uczestniczyć rodzice sprawcy problemów.
8.    Zespół wychowawczy opracowuje program naprawczy w celu przezwyciężenia trudności.



Procedura postępowania w przypadku agresywnych zachowań nauczycieli i/lub pracowników szkoły wobec uczniów:

1.      Na wniosek ucznia, pracownika szkoły lub rodziców, dyrektor przeprowadza niezwłocznie postępowanie wyjaśniające z udziałem obu stron konfliktu.
2.     W przypadku potwierdzenia się zarzutów wobec pracownika szkoły dyrektor podejmuje działania dyscyplinarne przewidziane w Regulaminie pracy, Kodeksie pracy lub Karcie Nauczyciela.






Procedura postępowania wobec ucznia, którego zachowanie uniemożliwia prowadzenie lekcji:

1.      Upomnieć ucznia, który uniemożliwia prowadzenie zajęć.
2.      Uspokoić sytuację w klasie i kontynuować zajęcia, a po nich powiadomić o zajściu wychowawcę klasy.
3.      W przypadku powtarzających się zachowań, wychowawca powiadamia rodziców ucznia i wymierza karę zgodną z przyjętym systemem kar.
4.      W przypadku braku reakcji na upomnienia nauczyciela wezwać, poprzez przewodniczącego klasy lub innego ucznia, wychowawcę klasy, dyrektora  szkoły celem odizolowania ucznia od zespołu klasowego.
5.      W przypadku powtarzających się zachowań uniemożliwiających prowadzenie lekcji, wychowawca inicjuje spotkanie zespołu wychowawczego celem wspólnego rozwiązania problemu. W spotkaniu mogą uczestniczyć rodzice sprawcy problemów.
6.      Zespół wychowawczy opracowuje program naprawczy w celu przezwyciężenia trudności.



Procedura postępowania wobec uczniów palących papierosy :

1.      Zgłosić wychowawcy klasy lub pedagogowi szkolnemu ucznia palącego.
2.      Wychowawca powiadamia rodziców ucznia o zdarzeniu.
3.      Wychowawca lub pedagog szkolny przeprowadza rozmowę dyscyplinującą i profilaktyczną z uczniem informując go o konsekwencjach zdrowotnych i prawnych palenia tytoniu przez nieletnich oraz zobowiązuje ucznia do podpisania oświadczenia o zaniechaniu palenia tytoniu.
4.      W razie powtarzających się przypadków palenia tytoniu przez ucznia wychowawca klasy zobowiązuje go do przygotowania godziny wychowawczej nt. szkodliwości palenia tytoniu lub wykonania gazetki ściennej na ten temat.
5.      W przypadku niezaprzestania palenia tytoniu przez ucznia wychowawca klasy w porozumieniu z pedagogiem szkolnym organizuje spotkanie z rodzicami ucznia oraz nakłada na ucznia stosowne kary.




Procedura postępowania w przypadku dewastacji mienia szkolnego lub cudzej własności:

1.              Przeprowadzić rozmowę ze wszystkimi świadkami zdarzenia.
2.              Ustalić sprawcę lub sprawców.
3.              Wychowawca wzywa rodziców i powiadamia ich o zdarzeniu i szkodzie.
4.              Rodzic zobowiązuje się naprawić uszkodzone mienie lub pokryć koszty jego naprawy bądź wymiany.
5.           W przypadku szkody materialnej o znacznej wartości dyrektor szkoły powiadamia Policję.



Procedura postępowania w przypadku kradzieży dokonywanych przez uczniów:

1.      Ustalić sprawcę
2.      Ustalić i przesłuchać ewentualnych świadków zdarzenia.
3.      Powiadomić Policję
4.      Powiadomić rodziców sprawcy kradzieży oraz rodziców poszkodowanego.
5.      W przypadku braku sprawcy powiadomić rodziców o możliwości dochodzenia roszczeń przy udziale Policji.







Załącznik nr 12

Procedura postępowania wobec ucznia, który stał się ofiarą czynu karalnego:
1.    Udziela pierwszej pomocy (przed medycznej) bądź zapewnia jej udzielenie poprzez wezwanie lekarza w przypadku, kiedy ofiara doznała obrażeń.
2.    Niezwłocznie powiadamia dyrektora szkoły.
3.    Powiadamia rodziców ucznia.
4.    Niezwłocznie wzywa Policję w przypadku, kiedy istnieje konieczność profesjonalnego zabezpieczenia śladów przestępstwa, ustalenia okoliczności i ewentualnych świadków zdarzenia.






Postępowanie nauczyciela wobec ucznia – sprawcy czynu karalnego lub – przestępstwa:

1.      Nauczyciel niezwłocznie powiadamia dyrektora o zdarzeniu.
2.      Ustala okoliczności czynu i ewentualnych świadków zdarzenia.
3.      Przekazuje sprawcę (o ile jest znany i przebywa na terenie szkoły) dyrektorowi szkoły lub pedagogowi szkolnemu pod opiekę.
4.      Powiadamia rodziców ucznia-sprawcy.
5.      Niezwłocznie powiadamia Policję w przypadku, gdy sprawa jest poważna (rozbój, uszkodzenie ciała, itp.) lub sprawca nie jest uczniem szkoły i jego tożsamość nie jest nikomu znana.
6.      Zabezpiecza ewentualne dowody przestępstwa lub przedmioty pochodzące z przestępstwa i przekazuje je Policji (np. sprawca rozboju na terenie szkoły używa noża i uciekając porzuca go lub porzuca jakiś przedmiot pochodzący z kradzieży).






Procedura postępowania w przypadku, gdy nauczyciel znajduje na terenie szkoły substancję przypominającą wyglądem narkotyki:



1.              Nauczyciel zachowując środki ostrożności zabezpiecza substancję przed dostępem do niej osób niepowołanych oraz ewentualnym jej zniszczeniem do czasu przyjazdu Policji, próbuje (o ile to jest możliwe w zakresie działań pedagogicznych) ustalić, do kogo znaleziona substancja należy.
2.              Powiadamia o zaistniałym zdarzeniu dyrektora szkoły, który wzywa Policję.
3.              Po przyjeździe Policji niezwłocznie przekazuje zabezpieczoną substancję i przekazuje informacje dotyczące szczegółów zdarzenia.






Procedura postępowania w przypadku, gdy nauczyciel podejrzewa, że uczeń posiada przy sobie substancję przypominającą narkotyk:

W przypadku, gdy nauczyciel podejrzewa, że uczeń posiada przy sobie substancję przypominającą narkotyk, powinien podjąć następujące kroki:

1.  Nauczyciel w obecności innej osoby (wychowawca, pedagog, dyrektor, itp.) ma prawo żądać, aby uczeń przekazał mu tę substancję, pokazał zawartość torby szkolnej oraz kieszeni (we własnej odzieży), ew. innych przedmiotów budzących podejrzenie co do ich związku z poszukiwaną substancją. Nauczyciel nie ma prawa samodzielnie wykonać czynności przeszukiwania odzieży ani teczki ucznia – jest to czynność zastrzeżona wyłącznie dla Policji.
2.  O swoich spostrzeżeniach powiadamia dyrektora szkoły oraz rodziców/opiekunów ucznia i wzywa ich do natychmiastowego stawienia się w szkole.
3.  W przypadku, gdy uczeń mimo wezwania, odmawia przekazania nauczycielowi substancji i pokazania zawartości teczki, dyrektor szkoły wzywa Policję, która przekazuje odzież i przedmioty należące do ucznia oraz zabezpiecza znalezioną substancję i zabiera ją do ekspertyzy.
4.  Jeżeli uczeń wyda substancję dobrowolnie, nauczyciel, po odpowiednim zabezpieczeniu, zobowiązany jest bezzwłocznie przekazać ją do jednostki Policji. Wcześniej próbuje ustalić, w jaki sposób i od kogo uczeń nabył substancję. Całe zdarzenie nauczyciel dokumentuje, sporządzając możliwie dokładną notatkę z ustaleń wraz ze swoimi spostrzeżeniami.



Procedura postępowania w przypadku, gdy nauczyciel podejrzewa, że na terenie szkoły znajduje się uczeń będący pod wpływem alkoholu lub narkotyków:



1.              Powiadamia o swoich przypuszczeniach wychowawcę klasy.
2.              Odizolowuje ucznia od reszty klasy, ale ze względów bezpieczeństwa nie pozostawia go samego; stwarza warunki, w których nie będzie zagrożone jego życie ani zdrowie.
3.              Wzywa lekarza w celu stwierdzenia stanu trzeźwości lub odurzenia, ewentualnie udzielenia pomocy medycznej.
4.              Zawiadamia o tym fakcie dyrektora szkoły oraz rodziców, których zobowiązuje do niezwłocznego odebrania ucznia ze szkoły. Gdy rodzice odmówią odebrania dziecka, o pozostaniu ucznia w szkole, czy przewiezieniu do placówki służby zdrowia albo przekazaniu go do dyspozycji funkcjonariuszom Policji – decyduje lekarz, po ustaleniu aktualnego stanu zdrowia w porozumieniu z dyrektorem szkoły.
5.              Dyrektor Szkoły zawiadamia najbliższą jednostkę Policji, gdy rodzice ucznia będącego pod wpływem alkoholu – odmawiają przyjścia do szkoły, a jest agresywny bądź swoim zachowaniem daje powód do zgorszenia albo zagraża życiu lub zdrowiu innych osób. W przypadku stwierdzenia stanu nietrzeźwości, Policja ma możliwość przewiezienia ucznia do izby wytrzeźwienia albo do policyjnych pomieszczeń dla osób zatrzymanych
– na czas niezbędny do wytrzeźwienia (maksymalnie do 24 godzin).
6.              O fakcie umieszczenia zawiadamia się rodziców/opiekunów oraz sąd rodzinny jeśli uczeń nie ukończył 18 lat.
7.              Jeżeli powtarzają się przypadki, w których uczeń (przed ukończeniem 18 lat) znajduje się pod wpływem alkoholu lub narkotyków na terenie szkoły, to dyrektor szkoły ma obowiązek powiadomienia o tym Policję (specjalisty ds. nieletnich) lub Sąd Rodzinny.
8.              Spożywanie alkoholu na terenie szkoły przez ucznia, który nie ukończył 17 lat, stanowi wykroczenie z art. 43 ust. 1. Ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Należy o tym fakcie powiadomić  Policję. Dalszy tok postępowania leży w kompetencji tej instytucji.






Procedura postępowania z uczniem sprawiającym trudności wychowawcze:

1.                          Nauczyciel wychowawca ma obowiązek przeprowadzenia diagnozy sytuacji szkolnej i rodzinnej uczniów na początku roku szkolnego.
2.                          Nauczyciel podejmuje działania wychowawcze zmierzające do eliminacji trudności i rozwiązania problemów szkolnych ucznia.
3.                          Nauczyciel informuje rodziców o istniejących trudnościach i zapoznaje ich ze swoim planem działań, jednocześnie zobowiązuje rodzica do rzetelnej współpracy.
4.                          Nauczyciel opracowuje plan naprawczy w celu przezwyciężenia trudności ucznia wraz z pisemnym zobowiązaniem dla rodzica.
5.                          Wychowawca występuje do rodzica o zgodę na przeprowadzenie badań w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej, rzetelnie informując rodzica o znaczeniu opinii w dalszej edukacji ucznia.
6.                          W przypadku braku zgody rodzica na przeprowadzenie badań w poradni, a dotyczącego ucznia zagrażającego bezpieczeństwu innych, nauczyciel postępuje zgodnie z procedurą dotyczącą postępowania z uczniem agresywnym.






Procedury usprawiedliwiania nieobecności uczniów oraz egzekwowania obowiązku szkolnego:
Podstawa prawna:
USTAWA z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. (Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329, Nr 106, poz. 496; z 1997 r. Nr28. poz. 153, Nr 141. poz. 943, z 1998 r. Nr 117. poz.759. Nr 182, poz. 1126. z 2000r Nr 12, poz. 136,
Nr 19, poz, 239. Nr 48. poz. 550, Nr 104, poz. 1104, Nr 120, poz. 1268, Nr 122. poz. 1320, z 2001 r. Nr 111,
poz. 1194. Nr 144, poz. 1615, z 2002 r. Nr 41, poz, 362. Nr 113, poz. 984. Wykładnia TK (Dz. U, z 1994 r,
Nr45.poz. 184) ad. art. 36 ust. 5).
1.  Wychowawca ustala z  rodzicami  sposób  usprawiedliwiania  nieobecności  ucznia  na zajęciach lekcyjnych (w formie pisemnej z czytelnym podpisem rodzica).
2.  Rodzice usprawiedliwiają nieobecność ucznia w ciągu tygodnia od jego powrotu do szkoły również w trybie dziennika elektronicznego.
3.  O przewidywanej dłużej niż tydzień nieobecności ucznia ( np. pobyt w sanatorium lub szpitalu, przewlekła choroba), rodzice są zobowiązani powiadomić wychowawcę wcześniej, a nie po powrocie dziecka do szkoły.
4.  Jeżeli nieobecność nie zostanie usprawiedliwiona w wyznaczonym terminie ( patrz pkt. 2) wychowawca natychmiast powiadamia o tym fakcie rodziców lub opiekunów ucznia.
5.  Informacja o absencji ucznia jest przekazywana telefonicznie, listownie, dziennikiem elektronicznym lub poprzez wywiad środowiskowy. Rodzice mogą być również wezwani do szkoły w celu wyjaśnienia nieobecności dziecka.
6.  Jeżeli uczeń chce się zwolnić z  ostatnich w danym dniu lekcji (np. z powodu wizyty  u lekarza), powinien przynieść od rodzica informację na piśmie, potwierdzającą ten fakt.
7.  Wszyscy nauczyciele mają obowiązek odnotować nieobecność ucznia na prowadzonej przez siebie lekcji.
8.  Każdy nauczyciel kontroluje nieobecności uczniów i w przypadku często powtarzającej się absencji ucznia na swoim przedmiocie odnotowuje to w dzienniku elektronicznym.
9.  W przypadku braku współpracy rodzica (opiekuna) z wychowawcą (rodzic nie uczestniczy w zebraniach i konsultacjach, nie wyraża chęci na spotkania indywidualne), rodzic otrzymuje przesłane listem poleconym upomnienie dyrektora szkoły zawierające stwierdzenie, że dziecko nie realizuje obowiązku szkolnego,


wezwanie do posyłania dziecka do szkoły z wyznaczeniem terminu oraz informację, że niespełnienie tego obowiązku jest zagrożone postępowaniem egzekucyjnym.

W sytuacji, gdy uczeń w dalszym ciągu nie realizuje obowiązku szkolnego, dyrektor szkoły kieruje wniosek o wszczęcie egzekucji administracyjnej do organu egzekucyjnego, jakim jest właściwa gmina. Środkiem egzekucji administracyjnej obowiązku szkolnego jest grzywna, która może być nakładana kilkakrotnie, jednakże grzywny nie mogą przekroczyć łącznie sumy 10 000 zł (art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - zmiana opublikowana w Dz. U. z 1996 r. nr 146, poz. 680).


Załącznik nr 19



Procedury postępowania w wypadku, gdy uczeń przyniesie do szkoły alkohol (papierosy):


1.        Nauczyciel zabiera uczniowi alkohol (papierosy) i zabezpiecza go przed zniszczeniem.

2.        Nauczyciel odizolowuje ucznia od innych uczniów, przekazuje go pod opiekę pedagoga. Zawiadamia wychowawcę.

3.        Pedagog zgłasza ten fakt dyrektorowi szkoły, który natychmiast wzywa rodziców (prawnych opiekunów) do szkoły i informuje ich o zaistniałej sytuacji.

4.        Pedagog rozmawia z uczniem w obecności, wychowawcy i rodziców - ustala pochodzenie alkoholu (papierosów), jego  ilość,  miejsce  zakupu,  ewentualnie  nazwiska osób, które uczestniczyły w zakupie.

5.        Dyrektor szkoły informuje Policję o miejscu zakupu alkoholu lub papierosów przez nieletnich.

6.        Pedagog sporządza protokół, który  podpisują  rodzice  (prawni  opiekunowie)  ucznia. W protokole dokładnie opisuje zaistniałą sytuację wraz z ilością i rodzajem alkoholu (papierosów) wniesionego na teren szkoły.

7.        Podczas  rozmowy  dyrektor  informuje  rodziców  (prawnych   opiekunów)  i   ucznia   o konsekwencjach czynu.


Załącznik nr 20



Fałszerstwo
Sytuacje fałszerstwa w szkole:

·         przedstawianie fałszywych zwolnień i usprawiedliwień od rodziców,
·         podrabianie (przerabianie) zaświadczeń lekarskich,
·         podkładanie    prac    innych     uczniów   jako    własnych    oraz    udowodnione   przez nauczyciela ściąganie,
·         inne przypadki (podrabianie zgody rodziców na udział w zawodach sportowych, wycieczce itp.).
1.      Osoby mogące podjąć decyzję o wszczęciu postępowania:
-       wychowawca klasy,
-       nauczyciel przedmiotu,
-       pedagog szkolny,
-       zespół wychowawczy,
-       dyrektor szkoły.
2.      Procedura postępowania w wypadku stwierdzenia fałszerstwa:
-       powiadomienie rodziców ucznia,
-       spotkanie z uczniem i jego rodzicami celem wyjaśnienia powodów fałszerstwa,
-       podjęcie decyzji o dalszym postępowaniu w obecności rodziców.
W przypadku powtarzających się sytuacji fałszerstw, szkoła kieruje informację i prośbę o interwencję do Policji.


Załącznik nr 21



Osoby dorosłe będące pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających na terenie szkoły
Na terenie szkoły nie może przebywać osoba będąca pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających.
Każdy pracownik szkoły ma obowiązek interweniowania w sytuacji, gdy na teren szkoły wejdzie osoba znajdująca się pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających. W takiej sytuacji pracownik szkoły powinien:
1.  Grzecznie, ale stanowczo wyprowadzić osobę będącą pod wpływem alkoholu lub innych środków poza teren szkoły.
2.  W przypadku napotkania oporu zawiadomić Dyrektora szkoły
3.  Dyrektor szkoły wzywa Policję.
Nie dopuszcza się przekazania dziecka pod opiekę osobie będącej pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających.
W takiej sytuacji należy:
1.              Zawiadomić wychowawcę ucznia lub Dyrektora szkoły.
2.              Wychowawca lub Dyrektor szkoły wzywa w trybie natychmiastowym drugiego rodzica lub opiekuna.
3.              Jeżeli niemożliwe jest skontaktowanie się z rodzicem lub opiekunem Dyrektor szkoły wzywa Policję.
PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH
NADZWYCZAJNYCH
w Szkole  Podstawowej
w Długiem
Spis treści:
I.   Podstawa prawna
II.    Postanowienia ogólne
III.     Zagrożenie pożarem, wybuchem i zatruciem
IV.    Obecność na terenie szkoły osób niepożądanych lub zwierząt zagrażających bezpieczeństwu
V.    Uszkodzenie lub zniszczenie mienia szkolnego
VI.    Kradzieże na terenie szkoły
VII.     Niebezpieczne narzędzia, przedmioty i substancje w posiadaniu ucznia w szkole
VIII.      Nagła niedyspozycja zdrowotna ucznia
IX.    Wypadek, któremu uległ uczeń podczas zajęć szkolnych
X.    Udzielanie uczniom pierwszej pomocy przedlekarskiej
XI.    Wagary, powtarzające się nieusprawiedliwione nieobecności na lekcjach
XII.     Oddalenie się ucznia od grupy w czasie wycieczki/ imprezy szkolnej
XIII.      Palenie papierosów (w tym papierosów elektronicznych) na terenie szkoły
XIV.      Uczeń pod wpływem alkoholu bądź środków psychoaktywnych
XV.     Informacja, że uczeń niepełnoletni przejawia zachowania świadczące o demoralizacji
XVI.      Nauczyciel podejrzewa, że uczeń może być pod wpływem alkoholu/ innych środków.
XVII.      Nauczyciel znajduje na terenie szkoły substancję przypominającą wyglądem narkotyk
XVIII.       Nauczyciel podejrzewa, że uczeń posiada przy sobie substancję przypominającą narkotyk
XIX.      Zakłócanie toku lekcji przez ucznia
XX.     Akty przemocy i agresji w szkole
XXI.      Postępowanie wobec ofiar przemocy fizycznej i psychicznej w rodzinie
XXII.      Cyberprzemoc - przemoc z użyciem technologii informacyjnych i komunikacyjnych
XXIII.       Zasady korzystania z telefonów komórkowych (innych urządzeń) na terenie szkoły
XXIV.       Policja dokonuje zatrzymania nieletniego sprawcy czynu karalnego w szkole
XXV.      Postępowanie w przypadku uzyskania informacji o popełnieniu przestępstwa
XXVI.       Ujawnienie przestępstwa ściganego na wniosek pokrzywdzonego na terenie szkoły
XXVII.        Zamach samobójczy ucznia
XXVIII.        Żałoba po śmierci ucznia
XXIX.       Konieczność powiadomienia rodziców o śmierci ucznia w czasie zajęć szkolnych
XXX.      Epizod psychotyczny ucznia
XXXI. Incydent bombowy   



I.   Podstawa prawna:

1.    Ustawa z dnia 26 października 1982r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz. U. z 2016 r. poz. 1654 oraz z 2017 r. poz. 773 ze zmianami).
2.    Ustawa z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2016 r. poz. 487 ze zmianami).
3.    Ustawa z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2017 r. poz. 783 i 1458 ze zmianami).
4.    Ustawa z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2016 r. poz. 1943, 1954, 1985 i 2169 oraz z 2017 r. poz. 60, 949 i 1292 ze zmianami).
5.    Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 59 i 949 ze zmianami)
6.    Ustawa z dnia 19 sierpnia 1994r. ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2017 r. poz. 882 ze zmianami).
7.    Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2013r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno – pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. poz. 532 oraz z 2017 r. poz. 1643 ze zmianami).
8.    Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2015r. w sprawie zakresu i  form prowadzenia w szkołach i placówkach systemu oświaty działalności wychowawczej, edukacyjnej, informacyjnej i profilaktycznej w celu przeciwdziałania narkomanii (Dz. U. poz. 1249).
9.    Statut Szkoły Podstawowej w Długiem.


II.   Postanowienia ogólne:

Ilekroć mowa w niniejszej procedurze o:

-   Szkole – należy przez to rozumieć Szkoła Podstawowa w Długiem

-   Dyrektorze – należy przez to rozumieć dyrektora Szkoły Podstawowej w Długiem

-   Rodzicach – należy przez to rozumieć rodziców (prawnych opiekunów).


III.    Zagrożenie pożarem, wybuchem i zatruciem.

1. Nauczyciel lub inny pracownik szkoły, będący świadkiem zdarzenia, ustala podstawowe okoliczności zagrożenia i ocenia wstępnie jego możliwe skutki.
2. Nauczyciel lub inny pracownik szkoły podejmuje czynności mające na celu odizolowanie uczniów od źródła zagrożenia i w razie potrzeby udziela pierwszej pomocy osobom uczestniczącym w zdarzeniu.
3.  Nauczyciel lub inny pracownik szkoły zawiadamia o zdarzeniu dyrektora szkoły oraz sekretarkę szkoły.
4. Dyrektor szkoły lub upoważniona przez niego osoba zawiadamia o zdarzeniu odpowiednie służby ratunkowe (policję, straż pożarną, pogotowie ratunkowe).
5. Osoby odpowiedzialne, wyznaczone przez dyrektora organizują ewakuację zgodnie z przepisami BHP i przeciwpożarowymi.


IV.    Obecność na terenie szkoły osób niepożądanych, zachowujących się niewłaściwie lub zwierząt zagrażających bezpieczeństwu uczniów.
1.  Zwierzę bez opieki właściciela na terenie szkoły.

a)  Nauczyciel lub pracownik szkoły będący świadkiem zdarzenia izoluje uczniów od zwierzęcia (uczniowie nie wychodzą z klasy, a gdy są na boisku na polecenie nauczycieli wracają do budynku szkoły).
b)  Nauczyciel lub pracownik szkoły będący świadkiem zdarzenia zawiadamia dyrektora szkoły.

c)    Dyrektor szkoły wyznacza pracownika lub nauczyciela  który podejmuje działania zmierzające do odizolowania zwierzęcia.
d)  Nauczyciel lub inny pracownik szkoły wzywa policję  ewentualnie służby weterynaryjne.
2.   Osoby trzecie bezzasadnie przebywające na terenie szkoły lub osoby zachowujące się niewłaściwie na terenie szkoły
a)   Nauczyciel lub inny pracownik szkoły, który stwierdził bezzasadny fakt przebywania osoby trzeciej w szkole prosi o opuszczenie jej terenu, a w przypadku odmowy zawiadamia dyrektora szkoły.
b)   Nauczyciel lub inny pracownik szkoły, który stwierdził niewłaściwe zachowanie osoby trzeciej przebywającej w szkole stosuje słowne upomnienie, a w przypadku braku reakcji prosi o opuszczenie jej terenu i zawiadamia o zdarzeniu dyrektora szkoły.
c)  W przypadku braku reakcji dyrektor szkoły zawiadamia policję.


V.   Uszkodzenie lub zniszczenie mienia szkolnego

1.     Nauczyciel lub inny pracownik szkoły będący świadkiem zdarzenia podejmuje interwencję mającą na celu powstrzymanie dalszych działań sprawców, a następnie powiadamia wychowawcę lub pedagoga.


2.    W przypadku braku ustalenia sprawcy, osoba stwierdzająca uszkodzenie mienia ustala podstawowe oko- liczności zdarzenia, a następnie informuje wychowawcę lub pedagoga.
3.     Wychowawca, a w przypadku jego nieobecności pedagog przeprowadza rozmowę dyscyplinującą ze sprawcą zdarzenia, ustala sposób jego ukarania i sporządza notatkę w dokumentacji pedagoga.
4.    Wychowawca lub pedagog informuje o zdarzeniu rodziców sprawcy i przekazuje sprawę dyrektorowi szkoły , który ustala sposób i termin naprawienia szkody.
5.    W przypadku stwierdzenia dużej szkody pedagog w porozumieniu z dyrektorem szkoły podejmuje decyzję o zawiadomieniu policji.


VI.   Kradzieże na terenie szkoły

1.  Nauczyciel prowadzący zajęcia lub wychowawca, po otrzymaniu informacji od ucznia o kradzieży, prze- prowadza z poszkodowanym i świadkami rozmowę w celu ustalenia okoliczności zdarzenia.
2.  Następnie poszkodowany i świadkowie sporządzają notatkę z zaistniałego zdarzenia.

3.   Nauczyciel podejmuje działania zmierzające do zwrotu skradzionego mienia poszkodowanemu,  z wyłączeniem jednak przeszukania domniemanego sprawcy.
4.   Nauczyciel, który podjął wstępną interwencję, przekazuje informację o zdarzeniu wychowawcy klasy poszkodowanego i sprawcy, a w przypadku jego nieobecności pedagogowi.
5.  Wychowawca lub pedagog, jeżeli istnieje taka konieczność, kontynuują wyjaśnianie okoliczności zdarzenia.
6.  W sytuacji ujawnienia sprawcy, wychowawca lub pedagog przeprowadza rozmowę ze sprawcą zdarzenia oraz jego rodzicami. Rozmowa obejmuje informacje o ustalonych okolicznościach zdarzenia, ustalenie for- my i terminu zwrotu skradzionego mienia oraz sposób ukarania sprawcy.
7.  Wychowawca lub pedagog przeprowadza rozmowę z poszkodowanym i jego rodzicami przekazując usta- lenia podjęte podczas spotkania ze sprawcą i jego rodzicami.
8.   W uzasadnionym przypadku pedagog i wychowawca w porozumieniu z dyrektorem szkoły podejmują decyzję o zawiadomieniu policji. O tym fakcie informują rodziców poszkodowanego i sprawcy.
9.  Postanowienia dodatkowe:

a)   Szkoła nie odpowiada za przedmioty wartościowe, np. telefony komórkowe, biżuterię, odtwarzacze MP3 i MP4, pieniądze, urządzenia teleinformatyczne, rowery itp./.
b)  Na lekcji wychowania fizycznego rzeczy pozostawione są w kantorku Sali gimnastycznej  a uczniowie nie mają prawa podczas lekcji wchodzić do kantorka.





VII.    Niebezpieczne narzędzia, przedmioty i substancje w posiadaniu ucznia w szkole

Za przedmioty niebezpieczne uważa się: scyzoryki i noże, duże metalowe sygnety, łańcuchy, szpikulce, kije, lasery, gaz, straszaki broni, pałki gumowe lub plastikowe oraz inne niebezpieczne przedmioty, substancje chemiczne łatwopalne, wybuchowe i żrące, narkotyki, alkohol, nikotynę, leki psychotropowe, tzw. „dopalacze”.
1.  Nauczyciel lub inny pracownik szkoły, który jest świadkiem posiadania przez ucznia niedozwolonego narzędzia lub substancji, nakłania go do oddania niebezpiecznego przedmiotu i podejmuje działanie zmierzające do jego zabezpieczenia (zachowując środki ostrożności deponuje w sekretariacie, gabinecie pedagoga lub zabezpiecza pomieszczenie, w którym znajduje się przedmiot przed dostępem innych uczniów).
2.  Jeżeli uczeń nie chce oddać przedmiotu lub substancji nauczyciel interweniujący natychmiast powiadamia dyrektora szkoły a w uzasadnionych sytuacjach policję.
3.  Wychowawca bądź pedagog odbiera niebezpieczny przedmiot, przeprowadza rozmowę z uczniem i rodzicami wyjaśniając przyczyny przyniesienia tego przedmiotu, pouczając o grożącym niebezpieczeństwie oraz informując o sposobie ukarania.
4.  Jeżeli jest to prawnie możliwe, wychowawca lub pedagog oddaje przedmiot rodzicom oraz sporządza notatkę w dokumentacji pedagoga szkoły.
5.  W przypadku, gdy istnieje uzasadnione podejrzenie, że jest to substancja psychoaktywna, lub przedmiot zagrażający zdrowiu i życiu dyrektor szkoły, pedagog lub interweniujący nauczyciel wzywa policję.


VIII.     Nagła niedyspozycja zdrowotna ucznia

Nagła niedyspozycja zdrowotna ucznia: gorączka, dolegliwości żołądkowe, dolegliwości bólowe, duszności, krótkotrwałe omdlenia i zasłabnięcia.
1.   Nauczyciel prowadzący zajęcia lub nauczyciel dyżurujący dokonuje wstępnej oceny sytuacji, zapewnia uczniowi opiekę i udziela pierwszej pomocy, a w razie potrzeby- poprzez wyznaczonego ucznia - wzywa pielęgniarkę szkolną.
2.   Pielęgniarka określa stan zdrowia ucznia i w razie konieczności informuje rodziców ucznia oraz ustala dalszą opiekę nad uczniem.
3.   W przypadku nieobecności pielęgniarki, nauczyciel powiadamia o zaistniałej sytuacji sekretariat szkoły poprzez wyznaczonego ucznia. Osoba odbierająca informację powiadamia wychowawcę i rodziców oraz ustala sposób odebrania ucznia ze szkoły przez rodzica.
4.   Do momentu odebrania ucznia przez rodzica lub, jeśli jest to konieczne – przyjazdu pogotowia ratunkowego - uczeń pozostaje pod opieką nauczyciela lub innej osoby wyznaczonej przez dyrektora szkoły.
5.  W przypadku, gdy istnieje obawa, że zagrożone jest zdrowie i życie ucznia, nauczyciel wzywa pogotowie ratunkowe, zawiadamia dyrektora szkoły i rodziców ucznia.
6.  Jeśli uczeń odczuwa niedyspozycję zdrowotną w pierwszej kolejności powinien zgłosić się do pielęgniar- ki szkolnej, następnie do wychowawcy i dyrektora.
7.   Ucznia niepełnoletniego, który źle się czuje może odebrać ze szkoły tylko rodzic lub wyznaczona przez niego osoba pełnoletnia z rodziny ( babcia, dziadek, ciocia itp.)


Jeśli jest konieczne przewiezienie ucznia do szpitala:

a)         uczniowi w drodze do szpitala towarzyszy rodzic;

b)          w przypadku niemożności udziału rodzica, uczniowi w drodze do szpitala towarzyszy (w kolejności dyspozycyjności): pedagog, psycholog, wychowawca lub wyznaczony przez dyrektora inny pracownik szkoły.
8.  Nauczyciel lub (pielęgniarka gdy jest obecna) sporządza notatkę służbową, w której zawiera następujące informacje:
a)  dokładną datę i godzinę zdarzenia;

b)  miejsce zdarzenia;

c)  imię i nazwisko ucznia oraz klasę;

d)  opis zdarzenia i podjęte działania.


IX.      Wypadek, któremu uległ uczeń podczas zajęć szkolnych, zajęć pozalekcyjnych oraz podczas przerw śródlekcyjnych
Wypadek ucznia: nagłe zdarzenie powodujące uraz, wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło w czasie pozostawania ucznia pod opieką szkoły: na terenie szkoły lub poza terenem szkoły (wycieczki, wyjścia pod opieką nauczycieli itp.).
1.  Nauczyciel (inny pracownik szkoły) będący świadkiem wypadku niezwłocznie zapewnia poszkodowanemu opiekę, udziela pierwszej pomocy, wzywa pielęgniarkę szkolną, a w razie zagrożenia zdrowia i życia wzywa pogotowie ratunkowe.
2.  Nauczyciel lub pielęgniarka szkolna o wypadku niezwłocznie powiadamia rodziców ucznia, a w przypadku ciężkiego wypadku- również dyrektora szkoły.
3.  Rodzic ucznia powinien niezwłocznie przybyć do szkoły i odebrać ucznia, a w razie konieczności- jechać z nim do szpitala.
4.  W przypadku braku kontaktu z rodzicami lub niemożności ich przybycia - uczniowi w drodze do szpitala towarzyszy (w kolejności): pedagog, wychowawca lub wyznaczony przez dyrektora inny pracownik szkoły.
5.  Nauczyciel informuje o okolicznościach wypadku pielęgniarkę, która sporządza protokół wypadku. Jeśli pielęgniarka jest nieobecna, nauczyciel sporządza notatkę służbową, w której zawiera następujące informacje:
a)  dokładną datę i godzinę zdarzenia;

b)  miejsce zdarzenia;

c)  imię i nazwisko ucznia oraz klasę;

d)  opis zdarzenia i podjęte działania.


6.  Jeżeli wypadek został spowodowany niesprawnością techniczną pomieszczenia lub urządzeń, miejsce wypadku pozostawia się nienaruszone i wyprowadza pozostałych uczniów z pomieszczenia. Dyrektor zabezpiecza je do czasu dokonania oględzin lub wykonania szkicu przez zespół powypadkowy.
7.      O każdym wypadku dyrektor szkoły lub upoważniony przez niego pracownik szkoły zawiadamia:

a)  rodziców;

b)  pracownika służby BHP;

c)  społecznego inspektora pracy;

d)  organ prowadzący szkołę.

8.  O wypadku śmiertelnym, ciężkim i zbiorowym dyrektor szkoły (lub upoważniony przez niego pracownik) zawiadamia niezwłocznie prokuratora, policję i kuratora oświaty.
9.  O wypadku, do którego doszło w wyniku zatrucia, dyrektor szkoły (lub upoważniony przez niego pracownik) zawiadamia niezwłocznie Państwowego Inspektora Sanitarnego.
10.  Jeśli wypadek zdarzyłby się w godzinach wieczornych, gdy nie ma dyrektora szkoły, nauczyciel decyduje sam o postępowaniu. W każdym trudniejszym przypadku wzywa pogotowie ratunkowe oraz telefonicznie dyrektora, następnie zawiadamia rodziców;
11.  Jeżeli wypadek zdarzył się w czasie wyjścia, imprezy poza terenem szkoły, wszystkie stosowne decyzje podejmuje opiekun grupy/kierownik wycieczki i odpowiada za nie.

X.   Udzielanie uczniom pierwszej pomocy przedlekarskiej

1.    Pierwszej pomocy przedlekarskiej udziela uczniom głównie wykwalifikowana pielęgniarka szkolna.

2.    Pod nieobecność wykwalifikowanej pielęgniarki szkolnej pomocy uczniom udzielają nauczyciele, którzy przeszli kurs udzielania pierwszej pomocy przedlekarskiej (nauczyciel edukacji dla bezpieczeństwa i nauczyciele wychowania fizycznego), wychowawca klasy, nauczyciel prowadzący zajęcia lub inny pracownik szkoły.
3.    Pierwsza pomoc przedlekarska w przypadku osób nieposiadających kwalifikacji medycznych ogranicza się do wykonania opatrunku zabezpieczającego, ułożenia ucznia w odpowiedniej pozycji, wykonania sztucznego oddychania oraz masażu serca - niedopuszczenia do sytuacji zagrożenia życia.
4.     Podanie jakiegokolwiek doustnego środka farmakologicznego jest dopuszczalne tylko i wyłącznie po konsultacji z rodzicem ucznia lub lekarzem.
5.    W sytuacji udzielania pomocy przez nauczyciela prowadzącego w tym samym czasie zajęcia dydaktyczno
-   wychowawczo - opiekuńcze z większą grupą uczniów, jest on zobowiązany do ustalenia opiekuna dla pozostałych uczniów.
6.    Pozostawienie reszty uczniów bez opieki jest niedopuszczalne.


7.    W przypadku małej skuteczności udzielanej pomocy, należy bezzwłocznie poinformować dyrektora szkoły. Dyrektor lub upoważniona przez niego osoba natychmiast powiadamia rodziców ucznia oraz, w razie konieczności, pogotowie ratunkowe.
8.      Po przybyciu do szkoły rodzice lub lekarz pogotowia ratunkowego przejmują odpowiedzialność za ucznia. Szkoła udziela tym osobom wszelkiej koniecznej pomocy.



XI.   Wagary, powtarzające się nieusprawiedliwione nieobecności na lekcjach

1.   Wychowawca w przypadku opuszczania przez ucznia pojedynczych lekcji lub całych dni bez usprawiedliwienia informuje rodzica o absencji i ustala przyczynę nieobecności.
2.  W przypadku utrudnionego kontaktu z rodzicami ucznia wychowawca wzywa ich do szkoły listem poleconym, którego kserokopię zachowuje.
3.   Wychowawca przeprowadza rozmowę z uczniem i jego rodzicami i odnotowuje ten fakt w dzienniku elektronicznym. Rozmowa ma na celu przekazanie informacji o konsekwencjach opuszczania zajęć lekcyjnych, formie ukarania ucznia oraz zobowiązanie rodziców do większej kontroli nad dzieckiem.
4.  Jeżeli został przez sąd przydzielony kurator, wychowawca powiadamia o powyższej absencji ucznia również kuratora, a fakt odbycia rozmowy odnotowuje w dzienniku elektronicznym.
5.   W przypadku braku poprawy zachowania ucznia lub braku zainteresowania ze strony rodziców, wychowawca, pedagog w porozumieniu z dyrektorem szkoły podejmują inne, przewidziane w statucie działania wychowawczo - dyscyplinujące.



XII.     Oddalenie się ucznia od grupy w czasie wycieczki/ imprezy szkolnej na terenie miasta i poza miejscem zamieszkania
1.  Opiekun grupy/kierownik wycieczki ustala okoliczności oddalenia i podejmuje natychmiastowe poszukiwania zaginionego ucznia:
a)   poza miejscem zamieszkania - poszukiwanie podejmuje kierownik wycieczki, a grupa z opiekunami po- zostaje w ustalonym miejscu;
b)   w miejscu zamieszkania - opiekun grupy telefonicznie informuje dyrekcję szkoły, która deleguje osobę do doprowadzenia grupy do szkoły, a opiekun podejmuje poszukiwania.
2.  Po odnalezieniu ucznia opiekun grupy/ kierownik wycieczki:

a)  wyjaśnia przyczyny, które doprowadziły do takiej sytuacji;

b)  uświadamia odnalezionej osobie konsekwencje jej zachowania;

c)  jeśli oddalenie było nieświadome, przypomina regulamin wycieczki i udziela uczniowi upomnienia;

d)  jeśli oddalenie było świadome – przypomina regulamin wycieczki i informuje ucznia o wszczęciu wobec niego statutowych czynności dyscyplinujących;


e)  informuje rodziców.

3.  Jeśli poszukiwania ucznia są bezskuteczne, opiekun/kierownik grupy informuje policję, dyrektora szkoły i rodziców.


XIII.     Palenie papierosów (w tym papierosów elektronicznych) na terenie szkoły

Zgodnie z ustawą z dnia 9 listopada 1995 roku (z późniejszymi zmianami) o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz. U z dn. 30 stycznia 1996 r.) na terenie szkoły obowiązuje bezwzględny zakaz palenia tytoniu i wyrobów tytoniowych.
1.   Każdy pracownik szkoły, który zauważy ucznia, który pali papierosa (w tym papierosa elektronicznego) wzywa go do zaprzestania palenia i powiadamia o danym fakcie wychowawcę ucznia lub pedagoga.
2.   Wychowawca (w porozumieniu z pedagogiem) uruchamia procedurę zwołania komisji dyscyplinarnej. Wzywa do szkoły rodziców ucznia i przekazuje im informację o fakcie palenia papierosów przez dziecko. Rozmowa odbywa się w obecności pedagoga i dyrektora szkoły. Rodzic zobowiązuje się do szczególnego nadzoru nad dzieckiem i bezwzględnego przestrzegania przez ucznia statutu szkoły. Pedagog sporządza kontrakt ze szczególnym uwzględnieniem jego warunków (z możliwością skreślenia przeniesienia do innej szkoły, w przypadku powtórzenia karalnego czynu na terenie szkoły), który podpisuje uczeń i jego rodzice. Fakt ten wychowawca w postaci uwagi i podjętych zobowiązań odnotowuje w dzienniku elektronicznym w panelu uwagi.
3.   Pedagog przeprowadza rozmowę profilaktyczno-ostrzegawczą z uczniem i rodzicami; proponuje rodzi- com udanie się z uczniem do specjalisty w celu uzyskania pomocy.



XIV.    Na terenie szkoły znajduje się uczeń pod wpływem alkoholu bądź środków psychoaktywnych

1.    Nauczyciel powiadamia wychowawcę klasy (w przypadku jego nieobecności, pedagoga lub dyrektora).

2.    Nauczyciel izoluje ucznia od reszty klasy, ale ze względów bezpieczeństwa zostawia go pod opieką pracownika szkoły.
3.    Wychowawca zawiadamia o tym fakcie dyrektora szkoły, który z kolei powiadamia telefonicznie rodzi- ców ucznia o konieczności odebrania dziecka ze szkoły.
4.    W sytuacji gdy narkotyki bądź alkohol są zagrożeniami dla zdrowia wychowanka, dyrektor powiadamia pielęgniarkę, a ta z kolei decyduje o wezwaniu lekarza, który podejmuje decyzję o dalszym postępowaniu z chorym.
5.    W przypadku odmowy współpracy rodziców lub niemożności skontaktowania się z się z nimi, dyrektor szkoły wzywa policję, która może przewieźć ucznia do policyjnych pomieszczeń dla osób zatrzymanych na czas niezbędny do wytrzeźwienia.
6.    Następnie nauczyciel lub wychowawca klasy rozpoczyna procedurę dyscyplinującą zgodnie z zapisami w statucie szkoły.


XV.    Informacja, że uczeń niepełnoletni spożywa alkohol lub inne środki w celu wprowadzenia się w stan odurzenia, uprawia nierząd, bądź przejawia inne zachowania świadczące o demoralizacji
Demoralizacja: naruszanie zasad współżycia społecznego, popełnienie czynu zabronionego, systematyczne uchylanie się od obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki, włóczęgostwo, udział w działalności grup przestępczych (art.4 §1 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich).
1.      Nauczyciel przekazuje uzyskaną informację wychowawcy klasy.

2.      Wychowawca informuje o fakcie pedagoga i dyrektora szkoły.

3.        Wychowawca wzywa do szkoły rodziców ucznia i przekazuje im uzyskaną informację. Przeprowadza rozmowę z rodzicami oraz uczniem, w ich obecności. W przypadku potwierdzenia informacji, zobowiązuje ucznia do zaniechania negatywnego postępowania, rodziców zaś bezwzględnie do szczególnego nadzoru nad dzieckiem. W toku interwencji profilaktycznej może zaproponować rodzicom skierowanie dziecka do specjalistycznej placówki i udział dziecka w programie terapeutycznym.
4.       Jeżeli rodzice odmawiają współpracy lub nie stawiają się do szkoły, a nadal z wiarygodnych źródeł na- pływają informacje o przejawach demoralizacji ich dziecka, dyrektor szkoły pisemnie powiadamia o zaistniałej sytuacji sąd rodzinny lub policję (specjalistę ds. nieletnich).
5.        Podobnie, w sytuacji gdy, szkoła wykorzysta wszystkie dostępne jej środki oddziaływań wychowawczych, (rozmowa z rodzicami, ostrzeżenie ucznia, spotkania z pedagogiem, psychologiem, itp.), a ich zastosowanie nie przynosi oczekiwanych rezultatów, dyrektor szkoły powiadamia sąd rodzinny lub policję. Dalszy tok postępowania leży w kompetencji tych instytucji.
6.      W przypadku uzyskania informacji o popełnieniu przez ucznia, który ukończył 17 lat, przestępstwa ściganego z urzędu lub jego udziału w działalności grup przestępczych, zgodnie z art. 304 § 2 Kodeksu Postępowania Karnego, dyrektor szkoły jako przedstawiciel instytucji jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić o tym prokuratora lub policję.


XVI.     Nauczyciel podejrzewa, że na terenie szkoły znajduje się uczeń będący pod wpływem alkoholu lub środków psychoaktywnych.
1.    Nauczyciel powiadamia o swoich przypuszczeniach wychowawcę klasy;

2.    Nauczyciel odizolowuje ucznia od reszty klasy, ale ze względów bezpieczeństwa nie pozostawia go sa- mego; stwarza warunki, w których nie będzie zagrożone jego życie ani zdrowie; korzysta z pomocy pielęgniarki szkolnej;
3.    Jeśli wymaga tego sytuacja nauczyciel wzywa lekarza w celu stwierdzenia stanu trzeźwości lub odurzenia, ewentualnie udzielenia pomocy medycznej;
4.    Nauczyciel zawiadamia o tym fakcie dyrektora szkoły oraz rodziców, których zobowiązuje do niezwłocznego odebrania ucznia ze szkoły. Gdy rodzice odmówią odebrania dziecka, albo niemożliwy jest z nimi kontakt telefoniczny - o pozostaniu ucznia w szkole, czy przewiezieniu do placówki służby zdrowia, albo prze- kazaniu go do dyspozycji funkcjonariuszom policji - decyduje lekarz, po ustaleniu aktualnego stanu zdrowia ucznia i w porozumieniu z dyrektorem szkoły.


5.     Dyrektor szkoły zawiadamia najbliższą jednostkę policji, gdy rodzice ucznia będącego pod wpływem alkoholu lub środków psychoaktywnych- odmawiają przyjścia do szkoły, a jest on agresywny, bądź swoim zachowaniem daje powód do zgorszenia albo zagraża życiu lub zdrowiu innych osób. W przypadku stwierdzenia stanu nietrzeźwości, policja ma możliwość przewiezienia ucznia do izby wytrzeźwień, albo do policyjnych pomieszczeń dla osób zatrzymanych - na czas niezbędny do wytrzeźwienia (maksymalnie do 24 godzin). O fakcie umieszczenia niepełnoletniego ucznia w policyjnym pomieszczeniu zawiadamia się rodziców oraz sąd rodzinny.
6.    Jeżeli powtarzają się przypadki, w których uczeń (przed ukończeniem 18 lat) znajduje się pod wpływem alkoholu lub środków psychoaktywnych na terenie szkoły, to dyrektor szkoły ma obowiązek powiadomienia o tym policji (specjalisty ds. nieletnich) lub sądu rodzinnego. Dalszy tok postępowania leży w kompetencji tych instytucji.


XVII.     Nauczyciel (inny pracownik szkoły) znajduje na terenie szkoły substancję przypominającą wyglądem narkotyk
1.  Nauczyciel zachowując środki ostrożności zabezpiecza substancję przed dostępem do niej osób niepowołanych oraz ewentualnym jej zniszczeniem do czasu przyjazdu policji, próbuje (o ile to jest możliwe w za- kresie działań pedagogicznych) ustalić, do kogo znaleziona substancja należy.
2.  Powiadamia o zaistniałym zdarzeniu dyrektora szkoły, który wzywa policję.

3.   Po przyjeździe policji niezwłocznie przekazuje zabezpieczoną substancję i przekazuje informacje dotyczące szczegółów zdarzenia.
4.  Nauczyciel-świadek sporządza z wydarzenia notatkę służbową.


XVIII.     Nauczyciel podejrzewa, że uczeń posiada przy sobie substancję przypominającą narkotyk

1.  Nauczyciel w obecności innej osoby (wychowawca, pedagog, dyrektor) ma prawo żądać, aby uczeń prze- kazał mu tę substancję, pokazał zawartość torby szkolnej oraz kieszeni (we własnej odzieży), ewentualnie innych przedmiotów budzących podejrzenie, co do ich związku z poszukiwaną substancją.
UWAGA! Nauczyciel nie ma prawa samodzielnie wykonać czynności przeszukania odzieży ani teczki ucznia - jest to czynność zastrzeżona wyłącznie dla policji.
2.  O swoich spostrzeżeniach powiadamia dyrektora szkoły oraz rodziców ucznia i wzywa ich do natychmiastowego stawienia się w miejscu zdarzenia, bądź wskazanym przez nauczyciela.
3.   W przypadku, gdy uczeń, mimo wezwania, odmawia przekazania nauczycielowi substancji i pokazania zawartości teczki należy wezwać policję, która przeszukuje odzież i przedmioty należące do ucznia oraz zabezpiecza znalezioną substancję i zabiera ją do ekspertyzy.
4.   Jeżeli uczeń wyda substancję dobrowolnie, nauczyciel, po odpowiednim zabezpieczeniu, zobowiązany jest bezzwłocznie przekazać ją do jednostki policji. Wcześniej próbuje ustalić, w jaki sposób i od kogo, uczeń nabył substancję. Całe zdarzenie nauczyciel dokumentuje, sporządzając możliwie dokładną notatkę z ustaleń wraz ze swoimi spostrzeżeniami.


UWAGA:

Zgodnie z przepisami ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii - w Polsce karalne jest:

-   posiadanie każdej ilości środków odurzających lub substancji psychotropowych;

-   wprowadzanie do obrotu środków odurzających;

-   udzielanie innej osobie, ułatwianie lub umożliwianie ich użycia oraz nakłanianie do użycia;

-   wytwarzanie i przetwarzanie środków odurzających.

Każde z wymienionych zachowań jest czynem karalnym w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich, jeśli sprawcą jest uczeń, który ukończył 13 lat a nie ukończył 17 lat. Z przestępstwem mamy do czynienia jeżeli któryś z wymienionych czynów popełni uczeń, po ukończeniu 17 lat. W takiej sytuacji mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks Postępowania Karnego. Jeżeli przestępstwo ma miejsce na terenie szkoły, należy wezwać policję.
UWAGA:

W każdym przypadku popełnienia czynu karalnego przez ucznia, który nie ukończył 17 roku życia- należy zawiadomić policję lub sąd rodzinny, a w przypadku popełnienia przestępstwa przez ucznia, który ukończył 17 rok życia prokuratora lub policję (art. 4 Ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich i art. 304 Kodeksu Postępowania Karnego).


XIX.    Zakłócanie toku lekcji przez ucznia

Definicja

Poprzez zakłócenie toku lekcji należy rozumieć wszelkie działania uczniów uniemożliwiające normalną realizację zajęć dydaktycznych i wychowawczych (wulgarne zachowanie w stosunku do rówieśników lub nauczyciela, głośne rozmowy, spacery po sali, brak reakcji na polecenia nauczyciela itp.).
1.  Jeżeli zachowanie pojedynczego ucznia lub kilku uczniów nie pozwala nauczycielowi na normalną realizację lekcji, wysyła on przewodniczącego samorządu klasowego lub innego wyznaczonego ucznia z informacją do pedagoga szkolnego, a w przypadku gdy go nie zastanie, do sekretariatu szkoły. Sekretariat zobowiązany jest do natychmiastowego poinformowania dyrektora i pedagoga o zaistniałej sytuacji. Nauczyciel odnotowuje informacje na temat zachowania ucznia na lekcji, w dzienniku elektronicznym, w panelu uwagi.
2.   Pedagog szkolny zobowiązany jest do udania się do sali wskazanej przez nauczyciela i ustalenia przeszkadzających uczniów, a w razie konieczności do zabrania ich z sali lekcyjnej do odrębnego pomieszczenia np. do gabinetu pedagoga lub w uzasadnionych przypadkach do gabinetu dyrektora.
3.   Pedagog wraz z wychowawcą podejmuje działania wychowawczo- dyscyplinujące wobec uczniów, którzy przeszkadzali w prowadzeniu zajęć. pedagog szkolny przeprowadza z uczniami rozmowę i ustala konsekwencje zachowania w zależności od popełnionego wykroczenia.
4.   Jeżeli uczeń w rażący sposób naruszył zasady obowiązujące w szkole, pedagog powiadamia dyrektora szkoły a wychowawca wzywa rodziców do natychmiastowego przybycia do szkoły.


5.   Nie należy zakłócać toku lekcji innym nauczycielom (np. wychowawcom, których uczniowie popełnili wykroczenie).



XX.    Akty przemocy i agresji w szkole

Zdarzenia i zachowania agresywne:

-   groźby i zastraszanie;

-   naruszenie godności osobistej (ubliżanie, wyszydzanie, rozpowszechnianie kłamstw słownie lub w internecie, obraźliwe napisy, ośmieszanie, obmawianie, manipulacja związkami przyjaźni; naruszenie nietykalności cielesnej poprzez uderzenie, kopnięcie, popychanie, przewrócenie itp.);
-   rozboje i wyłudzenia.

1.  Postępowanie gdy stronami zdarzenia są uczniowie:

a)  nauczyciel stara się doprowadzić do przerwania incydentu, w razie potrzeby wzywa pomoc;

b)  udziela pomocy poszkodowanym, powiadamia pielęgniarkę szkolną, która w razie potrzeby wzywa pogotowie;
c)   nauczyciel izoluje sprawcę czynu, pozostawiając go pod opieką pedagoga szkolnego lub innego nauczyciela;
d)  nauczyciel powiadamia dyrektora szkoły i sporządza notatkę służbową;

e)  dyrektor powiadamia rodziców uczniów biorących udział w zdarzeniu;

f)  w przypadku odmówienia współpracy przez rodziców lub niemożności skontaktowania się z nimi dyrektor powiadamia policję;
g)   dyrektor ustala okoliczności i świadków zdarzenia oraz zabezpiecza ewentualne ślady i dowody w celu przekazania ich policji.
2.  Postępowanie gdy stronami zdarzenia są nauczyciel i uczeń:

a)   nauczyciel powiadamia pedagoga szkoły i pozostawia ucznia (sprawcę czynu) pod jego opieką; nauczy- ciel niezwłocznie powiadamia dyrektora szkoły, który informuje rodziców ucznia (uczestników zajścia);
b)   w przypadku odmówienia współpracy rodziców lub niemożności skontaktowania się z nimi dyrektor powiadamia policję;
c)   dyrektor ustala okoliczności i świadków zdarzenia, zabezpiecza ewentualne dowody w celu przekazania ich policji;
d)  w przypadku, kiedy uczeń ma ukończone 17 lat, zawiesza się wykonywanie wyżej wymienionych proce- dur i wzywa policję.
3.  Postępowanie gdy stronami zdarzenia są nauczyciel i rodzic:

a)  nauczyciel przerywa stan zagrożenia;


b)  nauczyciel prosi o obecność innego nauczyciela - świadka;

c)  nauczyciel powiadamia dyrektora szkoły;

d)   dyrektor ustala okoliczności i świadków zdarzenia i powiadamia policję, jeśli zdarzenie ma charakter drastyczny (czynna napaść).
UWAGA! Nauczyciel ma prawo do obrony koniecznej.

4.  Agresywne zachowanie pracownika szkoły wobec ucznia:

a)  po uzyskaniu informacji o zdarzeniu od ucznia/rodzica/pracownika szkoły, dyrektor szkoły przeprowadza niezwłocznie postępowanie wyjaśniające;
b)   dyrektor szkoły podejmuje przewidziane prawem działania wobec pracownika i informuje o nich rodzi- ców ucznia;
c)   dyrektor sporządza z podjętych działań notatkę potwierdzoną podpisem rodziców i dołącza do dokumentacji.
5.    Agresywne zachowanie rodziców i innych osób dorosłych przebywających na terenie szkoły wobec uczniów:
a)   nauczyciel/pracownik szkoły podejmuje próbę przerwania zachowania agresywnego i wstępnego rozpoznania okoliczności zdarzenia;
b)  nauczyciel/ pracownik szkoły powiadamia dyrektora szkoły o zaistniałej sytuacji;

c)   w przypadku gdy osoba dorosła nie zaprzestała zachowania agresywnego, dyrektor szkoły zawiadamia policję;
d)   w sytuacji wyjątkowej (zagrożenia życia, braku dyrektora/wicedyrektora) nauczyciel/pracownik szkoły niezwłocznie powiadamia policję.



XXI.    Postępowanie wobec ofiar przemocy fizycznej i psychicznej w rodzinie

a)   Nauczyciel, który podejrzewa, że uczeń jest ofiarą przemocy domowej informuje o tym fakcie wychowawcę, a ten pedagoga.
b)    Wychowawca w porozumieniu z pedagogiem, w zależności od sytuacji, przeprowadza rozmowę z uczniem, prosi pielęgniarkę szkolną o pomoc w dokonaniu wywiadu lub podejmuje inne przewidziane prawem czynności zmierzające do rozpoznania sprawy.
c)   Pedagog w porozumieniu z dyrektorem szkoły przeprowadza rozmowę z rodzicami ucznia. Informuje o podejrzeniu stosowania przemocy wobec ucznia i niedostatecznej nad nim opieki oraz o konsekwencjach takiego postępowania i wskazuje formy pomocy.
d)  Pedagog sporządza notatkę z przeprowadzonej rozmowy, którą podpisują również rodzice ucznia.


e)   Jeżeli podejrzenia potwierdzają się lub istnieje uzasadniona obawa, że uczeń jest ofiarą przemocy, pedagog sporządza notatkę służbową oraz informuje policję i sąd rodzinny. W przypadku rodziny objętej dozo- rem, o swoich podejrzeniach niezwłocznie informuje kuratora.
f)   W uzasadnionych przypadkach pedagog lub psycholog uruchamia w szkole procedurę założenie Niebieskiej Karty.



XXII.     Cyberprzemoc - przemoc z użyciem technologii informacyjnych i komunikacyjnych

1.         Sytuacje cyberprzemocy:

a)         Przemoc werbalna w sieci - wulgarne wyzywanie, poniżanie, nękanie, ośmieszanie, straszenie, szantaż.

b)         Rejestrowanie filmów i zdjęć wbrew woli.

c)         Publikowanie i rozsyłanie w sieci filmów, zdjęć i informacji ośmieszających, kompromitujących

d)         Podszywanie się w sieci pod kogoś wbrew jego woli i działanie na jego niekorzyść.

2.         Ujawnienie przypadku cyberprzemocy.

Osobą zgłaszającą fakt może być poszkodowany uczeń, jego rodzic, inni uczniowie, świadkowie zdarzenia, nauczyciele.
Niezależnie od tego, kto zgłasza przypadek, procedura interwencyjna powinna obejmować:

a)         udzielenia wsparcia ofierze przemocy;

b)         zabezpieczenia dowodów i ustalenie okoliczności zdarzenia;

c)         wyciągnięcia konsekwencji wobec sprawcy przemocy oraz praca nad zmianą postawy ucznia.

3.         Ustalenie okoliczności zdarzenia

a)   Nauczyciel posiadający wiedze o zajściu powiadamia wychowawcę klasy, który informuje o zajściu dy- rektora i pedagoga szkolnego;
b)  Dyrektor i pedagog szkolny, wspólnie z wychowawcą, dokonują analizy zdarzenia i planują dalsze postępowanie;
c)   W procedurze interwencyjnej bierze udział nauczyciel informatyki, szczególnie na etapie zabezpieczenia dowodów i ustalenia tożsamości sprawcy;
d)  W przypadku złamania prawa np. groźby karalne, propozycje seksualne, publikowanie nielegalnych treści itp. należy bezwzględnie skontaktować się z policją. Zgłoszenia dokonuje dyrektor szkoły.
4.         Procedura reagowania wobec sprawcy przemocy

a)   Pedagog szkolny powinien przeprowadzić rozmowę z uczniem - sprawcą przemocy. Jeżeli w zdarzeniu brała udział większa grupa uczniów, należy rozmawiać z każdym osobno;
b)  Nie należy konfrontować sprawcy i ofiar cyberprzemocy;


c)  Należy powiadomić rodziców sprawcy i omówić z nim zachowanie ucznia;

d)  Jeśli rodzice sprawcy odmawiają współpracy lub nie stawiają się do szkoły, a uczeń nie zmienił dotychczasowego postępowania, dyrektor szkoły powiadamia o zaistniałej sytuacji sąd rodzinny, szczególnie jeśli istnieją inne przejawy demoralizacji ucznia.
5.         Zastosowanie środków dyscyplinarnych wobec sprawcy przemocy Podejmując decyzję o udzieleniu kary należy wziąć pod uwagę:
a)   rozmiar i rangę szkody - czy materiał został upubliczniony w sposób pozwalający na dotarcie do niego wielu osobom, określa to rozmiar upokorzenia, jakiego doznała ofiara;
b)  czas trwania prześladowania - czy było to długotrwałe działanie, czy pojedynczy incydent;

c)   świadomość popełnionego czynu - czy działanie było zaplanowane, a sprawca był świadomy, że wyrządza krzywdę;
d)  motywację sprawcy - należy sprawdzić, czy działanie sprawcy nie jest działaniem odwetowym w odpowiedzi na uprzednio doznane prześladowanie;
e)  rodzaj rozpowszechnionego materiału.

6.         Reagowanie wobec ofiar cyberprzemocy.

a)    udzielanie wsparcia psychicznego;

b)    udzielenie porady w celu kolejnych przypadków cyberprzemocy;

c)    po zakończeniu interwencji należy sprawdzić, czy wobec ucznia nie są stosowane dalsze działania odwetowe ze strony sprawcy.
7.         Działania wobec świadków zgłaszających zdarzenie

a)  nie należy upubliczniać udziału świadków w sprawie;

b)   należy mieć na uwadze bezpieczeństwo świadka i nie narażać go na odwet ze strony sprawcy cyberprzemocy;
c)  niedopuszczalne jest konfrontowanie świadka ze sprawcą jako metody wyjaśnienia sprawy.

8.         Sporządzanie dokumentacji z zajścia

a)   Notatkę o zajściu sporządza pedagog szkolny na podstawie rozmów ze sprawcą zajścia, poszkodowanym i ich rodzicami oraz świadkami zdarzenia. Dokument powinien zawierać datę i miejsce rozmowy, personalia osób biorących w niej udział i opis ustalonego przebiegu zdarzeń.
b)  Jeżeli rozmowa przebiegała w obecności świadka np. wychowawcy, powinien on podpisać notatkę po jej sporządzeniu.
c)  Jeśli zostały zabezpieczone dowody cyberprzemocy, należy je również włączyć do dokumentacji.


XXIII.      Zasady korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń multimedialnych na terenie szkoły
1.  Podczas zajęć edukacyjnych obowiązuje całkowity zakaz używania telefonów komórkowych (aparaty powinny być wyłączone lub wyciszone i schowane).
2. Uczeń może używać telefonu w czasie lekcji tylko w nagłych przypadkach po wcześniejszym uzgodnieniu z nauczycielem, w sposób określony w statucie szkoły.
3. Nagrywanie dźwięku i obrazu za pomocą telefonu lub innego nośnika jest zabronione.

4. Uczeń zobowiązany jest do pilnowania swojego telefonu. Szkoła nie ponosi odpowiedzialności za zgubienie lub uszkodzenie aparatu w trakcie lekcji oraz innych zajęć, a także w czasie wyjścia poza teren szkoły.
5. Nie wolno nagrywać przebiegu lekcji oraz robić zdjęć w jej trakcie bez zgody nauczyciela. Dotyczy to nagrań zarówno z telefonu, jak i innych urządzeń multimedialnych.
6. Gdy uczeń odmawia zastosowania się do powyższych punktów i nadal utrudnia prowadzenie lekcji, nauczyciel wpisuje stosowne uwagi do dziennika elektronicznego, a po zakończeniu lekcji kieruje ucznia do wychowawcy i pedagoga, którzy wspólnie podejmują przewidziane w statucie szkoły działania dyscyplinująco – wychowawcze.

XXIV.      Policja dokonuje zatrzymania nieletniego sprawcy czynu karalnego przebywającego na zajęciach w szkole
1.  Funkcjonariusz policji przedstawia dyrektorowi powód przybycia i okazuje się legitymacją służbową.

2.   Dyrektor zapisuje dane osobowe i numer legitymacji służbowej policjanta celem sporządzenia własnej dokumentacji.
3.  Policjant informuje dyrektora o zamiarze zatrzymania ucznia.

4.   Pedagog szkolny lub nauczyciel sprowadza nieletniego do gabinetu dyrektora, gdzie policjant informuje go o przyczynach przybycia i czynnościach, jakie zostaną wykonane w związku ze sprawą np. przesłucha- nie, okazanie.
5.  Policja informuje rodziców nieletniego, opiekunów prawnych o wykonanych czynnościach i zobowiązuje ich do przybycia do szkoły, komendy lub komisariatu policji, celem uczestniczenia w czynnościach.
6.   Dyrektor szkoły informuje telefonicznie rodziców o podjętych działaniach względem ich dziecka przez policję. W przypadku braku kontaktu telefonicznego sporządza pisemną informację i przesyła do miejsca ich zamieszkania.
7.   W przypadku niemożności uczestnictwa rodziców w przesłuchaniu nieletniego, dyrektor wyznacza wychowawcę, nauczyciela lub pedagoga szkolnego do uczestnictwa w czynnościach, które są przeprowadzane w szkole lub w jednostce policji.


8.   Po wykonaniu czynności policjant za pisemnym potwierdzeniem odbioru przekazuje nieletniego rodzi- com. W przypadku, gdy czynności wykonywane są w obecności pedagoga szkolnego, po ich zakończeniu policja odwozi ich do szkoły lub miejsca zamieszkania.
9.   W przypadku zaistnienia przesłanek do zatrzymania nieletniego w Policyjnej Izbie Dziecka policjant in- formuje o tym rodziców, pedagoga szkolnego.
10.   Przy realizacji czynności związanych z zatrzymaniem nieletniego - ucznia na terenie szkoły należy za- chować dyskrecję nie nagłaśniając sprawy.



XXV.     Postępowanie dyrektora, pedagoga szkolnego w przypadku uzyskania informacji o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu na terenie placówki oświatowej
1.  Podstawy prawne: Ustawa z dnia 26 października 1982r o postępowaniu w sprawach nieletnich Art.4 §1, 2 i Art. 4a.
§1 „Każdy, kto stwierdzi istnienie okoliczności świadczących o demoralizacji nieletniego, szczególnie naruszenie zasad współżycia społecznego, popełnienie czynu zabronionego, systematyczne uchylanie się od obowiązku szkolnego lub kształcenia zawodowego, używania alkoholu lub innych środków w celu wprowadzenia się w stan odurzenia, uprawianie nierządu, włóczęgostwo, udział w grupach przestępczych, ma społeczny obowiązek odpowiedniego przeciwdziałania temu, a przede wszystkim zawiadomienia o tym rodzi- ców lub opiekuna nieletniego, szkoły, sądu rodzinnego, policji lub innego właściwego organu”.
§2 „Każdy, dowiedziawszy się o popełnieniu czynu karalnego przez nieletniego, ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym sąd rodzinny lub policję”.
Art. 4a „Instytucje państwowe i organizacje społeczne, które w związku ze swoją działalnością dowiedziały się o popełnieniu przez nieletniego czynu karalnego ściganego z urzędu, są zobowiązane niezwłocznie zawiadomić o tym sąd rodzinny lub policję oraz przedsięwziąć czynności nie cierpiące zwłoki, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów popełnienia czynu”.
2.  Podstawowe czynności dla dyrektora szkoły lub pedagoga szkolnego:

a)   Przyjąć do wiadomości informację o przestępstwie (wykroczeniu), zapewnić dyskrecję przekazującemu informację poprzez wysłuchanie go bez świadków, o ile to możliwe w pomieszczeniu zamkniętym. Odnotować personalia uczestników i świadków, godzinę zgłoszenia oraz zawiadomić policję.
b)  Zapewnić, w miarę potrzeby, niezbędną pomoc lekarską pokrzywdzonym.

c)  Bez zbędnej zwłoki sprawdzić w dostępny sposób wiarygodność informacji:

-   jeżeli uczeń podaje świadków, to w rozmowie z jak najmniejszą ilością świadków uwiarygodnić informacje;
-    sprawdzić, czy zdarzenie zaistniało na terenie szkoły oraz czy miało miejsce w trakcie zajęć szkolnych jego uczestników;
-   w rozmowie z pokrzywdzonym ustalić liczbę sprawców i ich dane personalne;

-   nie nagłaśniać zdarzenia.


d)  W przypadku braku wątpliwości, co do faktu zaistnienia zdarzenia, o ile jest to konieczne i możliwe, za- trzymać do czasu przybycia policji ofiarę przestępstwa i jego sprawcę (ów):
-     konieczność zatrzymania może wynikać z faktu zakończenia przez nich zajęć szkolnych bądź próby ucieczki, ukrycia skradzionych przedmiotów. O fakcie zatrzymania należy powiadomić rodziców lub opiekunów prawnych. Nie należy zatrzymywać na siłę sprawcy czynu, ale w ramach swojego autorytetu spowodować, by pozostał pod opieką pedagoga szkolnego, wychowawcy klasy lub nauczyciela w oddzielnym po- mieszczeniu do chwili przybycia policji;
-   jeżeli sprawców jest kilku w miarę możliwości należy umieścić ich w oddzielnych pomieszczeniach;

-   ofiarę należy odizolować od sprawców.

e)   W przypadku odnalezienia rzeczy pochodzących z przestępstwa lub służących do popełnienia przestępstwa należy je zabezpieczyć.
3.  Zakazy:

a)  Nie należy samemu konfrontować uczestników zdarzenia, dążyć do pojednania itp.

b)  Bezwzględnie nie należy dokonywać przeszukania teczek, toreb, kieszeni.



XXVI.     Ujawnienie przestępstwa ściganego na wniosek pokrzywdzonego na terenie szkoły

1.   Ściganie na wniosek pokrzywdzonego - w tym przypadku wszczęcie postępowania przez policję uzależnione jest od woli pokrzywdzonego. W przypadku tych kategorii przestępstw pokrzywdzony składa wniosek do protokołu, a po jego złożeniu przestępstwo ścigane jest tak, jak z urzędu. Wycofanie przez pokrzywdzonego wniosku o ściganie jest bezskuteczne.
2.   Przyjąć do wiadomości informację o przestępstwie (wykroczeniu) zapewnić dyskrecję przekazującemu informację poprzez wysłuchanie go bez świadków (o ile to możliwe w pomieszczeniu zamkniętym).
3.  Odnotować godzinę zgłoszenia oraz zapytać o przyczynę ewentualnej zwłoki w podaniu tej informacji.

4.  Zapewnić w miarę potrzeby, niezbędną pomoc lekarską pokrzywdzonym.

5.  Bez zbędnej zwłoki sprawdzić w dostępny sposób wiarygodność informacji, w tym:

a)  jeżeli uczeń podaje świadków, to w rozmowie z jak najmniejszą ilością świadków uwiarygodnić informację;
b)   sprawdzić, czy zdarzenie zaistniało na terenie szkoły oraz czy miało miejsce w trakcie zajęć szkolnych jego uczestników;
c)  nie nagłaśniać zdarzenia.

6.   Powiadomić rodziców ucznia pokrzywdzonego, zrelacjonować im zdarzenie i uzgodnić z nimi czy będą chcieli zgłosić sprawę policji.
7.  W przypadku odmowy złożenia wniosku o ściganie sprawców przez rodziców należy ich poinformować, jakie środki podejmie szkoła w stosunku do sprawców zdarzenia.


8.  Środki, jakie należy przedsięwziąć to między innymi:

a)    w ramach uprawnień statutowych szkoła stosuje względem sprawcy zdarzenia środki przewidziane w statucie szkoły.
b) w przypadku, gdy sprawca zdarzenia sprawiał wcześniej problemy i łamał normy społecznego zachowania, a zdarzenie którego się dopuścił nosi cechy postępującej demoralizacji, szkoła powinna sporządzić na tę okoliczność wystąpienie do sądu rodzinnego lub policji.



XXVII.      Zamach samobójczy ucznia


1.  Działania uprzedzające, zapobiegawcze:

a)  omówienie problematyki na forum Rady Pedagogicznej;

b)  upowszechnienie procedur przewidywania zamachów;

c)   monitorowanie stanu psychicznego uczniów, reagowanie na symptomy ostrego, chronicznego stresu, objawy depresji.
2.  Działania interwencyjne:

a)  ustal i potwierdź rodzaj zdarzenia;

b)  nie pozostawiaj ucznia samego;

c)  usuń wszystko, co może ułatwić realizację zamiaru;

d)  bez rozgłosu przeprowadź ucznia w bezpieczne, ustronne miejsce;

e)  zbierz wstępnie informacje o okolicznościach zdarzenia;

f)  wezwij pomoc (pogotowie, policję, straż pożarną) jeśli potrzeba;

g)  zadbaj, żeby interwencja służb przebiegała dyskretnie;

h)  towarzysz uczniowi- jesteś dla niego ważny;

i)  zawiadom dyrektora szkoły; dyrektor zawiadamia Wydział Oświaty i Spraw Społecznych Urzędu Miejskiego w Szprotawie

j)  dokonaj szybkiej oceny zagrożeń, wg klucza:

-    ryzyko umiarkowane: np. uczeń mówi o samobójstwie, nie mówi jak to zrobi, nie było wcześniejszych prób,
-   duże ryzyko: np. wystąpiły czynniki przedwypadkowe, uczeń mówi jak to zrobi, były wcześniejsze próby,

-    ekstremalne ryzyko: np. wystąpiły wskaźniki przedwypadkowe, uczeń dokonał samookaleczenia, podjął próbę nieudanego zamachu samobójczego lub inne działania zagrażające zdrowiu lub życiu,
następnie:


a)  zawiadom wychowawcę i pedagoga szkolnego, poinformuj o wynikach swojej oceny sytuacji (ryzyka); w razie potrzeby podejmij niezwłocznie działania w celu ratowania życia i zdrowia poszkodowanego: w szczególności należy wezwać odpowiednie służby oraz zapewnić w miarę możliwości opiekę psychologa;
b)  wychowawca powiadamia rodziców;

c)   dyrektor szkoły dokonuje wyboru priorytetów i ustala strategię działania uzależniając ja od oceny sytuacji;
d)   należy chronić ucznia oraz inne osoby przed zbędnymi czynnikami stresującymi (np. kontaktem z mediami, świadkami, itp.).
3.  Działania naprawcze:

a)   dokonaj diagnozy ryzyka ponowienia zamachu uwzględniając, że odratowana osoba ma nadal poważne kłopoty z radzeniem sobie z problemami życiowymi;
b)   bezwzględnie skonsultuj dalszą strategię z Poradnią Psychologiczno-Pedagogiczną lub placówką opieki zdrowotnej;
c)  podejmij próbę zmobilizowania rodziny, aby udzieliła wsparcia bliskiemu, zapewniła mu bezpieczeństwo, wzmocniła wzajemne więzi.



XXVIII.      Żałoba po śmierci ucznia.

1.  Działania uprzedzające:

a)  omówienie procedury postępowania na forum Rady Pedagogicznej,

b)   omówienie tematyki stresu, traumy, żałoby, reakcji typowych dla stresu pourazowego na forum Rady Pedagogicznej.
2.  Działania interwencyjne:

a)  poinformuj nauczycieli, wychowawców;

b)   przypomnij zasady dyskusji z uczniami, uwzględniając elementy odreagowania – na godzinach wychowawczych, innych lekcjach;
c)  poinformuj uczniów na forum klasy;

d)  stwórz możliwość uczestniczenia w ceremoniach pogrzebowych.

3.  Działania naprawcze:

a)   oceń potrzeby - monitoruj stan psychiczny uczniów ze szczególnym uwzględnieniem reakcji stresu pour- azowego, zwróć uwagę na uczniów, u których stwierdzasz szczególnie ostry lub chroniczny przebieg reakcji;
b)  skonsultuj sytuację z pedagogiem lub specjalistą z Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej;

c)  ułatw kontakt ze specjalistami z placówek wsparcia zewnętrznego.



XXIX.     Konieczność powiadomienia rodziców o śmierci ucznia w czasie zajęć szkolnych

1.  Powiadamianie o śmierci zawsze powinno się odbywać po przez kontakt bezpośredni.

2.  Prawidłowe powiadomienie o śmierci musi spełnić następujące warunki:

a)  dostarczyć niezbędne informacje;

b)  udzielić pierwszego wsparcia rodzinie;

c)  ochronić godność;

d)  okazać szacunek wobec ofiary jak i powiadamianej rodziny.

3.   Powiadomienie powinno odbyć się w czasie możliwie jak najkrótszym od ustalenia tożsamości ofiary i ustalenia tożsamości osób jej najbliższych.
4.    Przed powiadomieniem należy zebrać informacje o relacjach ofiary z osobą powiadamianą, o stanie zdrowia osoby powiadamianej (zwłaszcza choroby serca, krążenia, cukrzyca itp.), które są istotne do przewidywania sposobu reakcji osoby powiadamianej. Osoby powiadamiane mogą reagować w sposób bardzo emocjonalny, mogą potrzebować pierwszej pomocy. Warto przygotować sobie wsparcie pogotowia ratunkowego, żeby móc umożliwić w razie potrzeby natychmiastową interwencję lekarską.
5.  Powiadomienie o śmierci powinno odbywać się, przez co najmniej dwie osoby. Jedna udziela informacji, druga zaś obserwuje reakcję osoby powiadamianej.
6.  Powiadomienie powinno odbyć się na terenie przyjaznym osobie powiadamianej.

7.   Zawiadomienie powinno być możliwie jak najprostsze. Powinno się wyrazić współczucie, przykrość i zrozumienie.
8.   Trzeba być przygotowanym na udzielenie wszystkich informacji, jakich będzie wymagała osoba powiadamiana. Osoby te często czują potrzebę dowiedzenia się szczegółów dotyczących śmierci bliskiego, okoliczności itp. (jak, w jaki sposób, kiedy, gdzie). Udzielane informacje powinny być proste i zwięzłe. Należy unikać drastycznych szczegółów i informacji niepotrzebnych, odnoszących się do drugorzędnych elementów sprawy.
9.  Należy skupić się na udzieleniu pomocy i wsparcia rodzinie zmarłego.

10.   Nie należy, po zawiadomieniu o śmierci, zostawić rodziny i bliskich zmarłego samych, bez opieki. Po- winien zostać pracownik szkoły lub psycholog tak długo, aż minie pierwsza reakcja - szok lub pojawiają się osoby bliskie np. członkowie rodziny, znajomi, przyjaciele. Należy podać swoje dane kontaktowe (telefon, ewentualnie adres), aby udzielić informacji i wsparcia (w razie potrzeby). Aby rodzina ofiary nie czuła się osamotniona, należy podać adresy instytucji udzielających wsparcia.
11.   Jeżeli rodzina zmarłego nie znajduje się w miejscu zamieszkania, należy powiadomić sąsiadów o potrzebie kontaktu z rodziną (powodem jest wydarzenie nadzwyczajne, interwencja z udziałem lekarza itp.), natomiast nie należy udzielać szczegółowych informacji sąsiadom, nie należy wspominać o śmierci, aby to nie oni zawiadomili rodzinę zmarłego.


12.  W realiach szkolnych rodzina nie powinna dowiadywać się o śmierci ucznia z mediów lub od osób trzecich. Obowiązek informowania leży po stronie dyrektora i personelu szkoły.
13.  Absolutnie należy unikać powierzania uczniom zadania informowania o śmierci ucznia.


XXX.    Epizod psychotyczny ucznia

Epizod psychotyczny: to zaburzenie psychiczne, które charakteryzuje nagły początek i szybki przebieg. Bez żadnych objawów ostrzegawczych, w ciągu kilku dni dochodzi do rozwoju objawów psychotycznych, takich jak zaburzenia postrzegania rzeczywistości, omamy i urojenia. Epizod psychotyczny najczęściej ma charakter reaktywny, czyli jest reakcją na nieprzyjemne zdarzenie czy silny stres. Ryzyko wystąpienia epizodu psychotycznego zwiększają cechy osobowości typu borderline, a zwłaszcza trudności w ocenie rzeczywistości oraz zaburzone relacje z ludźmi i zmienność stanu psychicznego mogąca w sytuacji stresowej doprowadzić do stanu psychicznego w kierunku psychotycznym. Wpływ na jego wystąpienie mogą mieć także alko- hol i substancje psychoaktywne (narkotyki, dopalacze). Epizod psychotyczny charakteryzuje nagłe i gwałtowne wystąpienie objawów psychotycznych i zaburzeń nastroju:
-   omamów (halucynacji) - omamy słuchowe (głosy komentujące, dyskutujące lub rozkazujące)

-   urojeń - najczęściej prześladowcze - omamy i urojenia mają wyrazisty charakter i ulegają szybkim zmianom (w ciągu dni lub nawet godzin);
-   zaburzeń myślenia;

-   zaburzeń napędu psychomotorycznego;

-   euforia lub lęk;

-   nastrój depresyjny;

-   chwiejny nastrój.

Zaburzenia te ustępują w krótkim czasie i zwykle nie nawracają (u części osób drugi rzut choroby zwykle nie następuje).
1.  Działania uprzedzające:

a)  zrobienia listy symptomów psychotycznych (zaprosić specjalistę w tej dziedzinie, omówić skuteczne metody reagowania);
b)  omówienie procedury na forum rady pedagogicznej;

c)   sprawdzenie, jak skutecznie wezwać pogotowie ratunkowe w sytuacji zagrożenia zdrowia/ życia, także spowodowanego atakami psychozy;
d)   opracowanie listy teleadresowej lokalnych organizacji, placówek zajmujących się udzieleniem pomocy osobom chorym psychicznie.
2.  Działania interwencyjne:

a)  nie pozostawiaj ucznia samego;


b)  reaguj spokojnie, łagodnie;

c)  bez rozgłosu przeprowadź ucznia w spokojne miejsce;

d)  na ile to możliwe, nie rozpowszechniaj w szkole informacji o zdarzeniu;

e)  zawiadom pogotowie ratunkowe (999);

f)  nie skupiaj się na rozstrzyganiu, czy to jest psychoza.

3.  Działania naprawcze:

a)   jeżeli uczeń wraca po leczeniu szpitalnym należy przygotować do tego klasę - np. przeprowadzić zajęcia edukacyjne na temat: „czym jest choroba psychiczna” (jeżeli fakt choroby jest ogólnie znany);
b)  jeżeli uczeń sobie tego nie życzy- nie informować klasy;

c)  wziąć pod uwagę skutki uboczne leczenia i choroby przy określeniu wymagań wobec ucznia;

d)  konsultować postępowanie z lekarzem, który leczył ucznia (lekarz jednak nie musi udzielać informacji);

e)   udzielić elementarnego wsparcia rodzicom, w tym wskazać możliwość skorzystania z form pomocy dostępnych w Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej i Przychodni Zdrowia Psychicznego, przyszpitalnych grupach wsparcia.


XXXI.     Incydent bombowy

1.         Symptomy wystąpienia zagrożenia.

Podstawową cechą terroryzmu jest to, iż nie ma wyraźnych znaków ostrzegawczych o możliwości wystąpienia zamachu lub są one trudno dostrzegalne.
2.         Zainteresowania i uwagi wymagają:

a)  rzucające się w oczy lub po prostu nietypowe zachowania osób, pozostawione bez opieki przedmioty typu teczki, paczki itp.;
b)  osoby wyglądające na obcokrajowców;

c)  osoby ubrane nietypowo do występującej pory roku;

d)  samochody, a w szczególności furgonetki, parkujące w nietypowych miejscach (miejscach organizowania imprez i uroczystości); Należy jednak pamiętać, że terrorysta nie zawsze musi być odmiennej narodowości i wyróżniać się z tłumu szczególnym wyglądem.
e)  O swoich spostrzeżeniach należy zawiadomić dyrektora, który informuje policję.

3.         Uwagi:

a)  Zawczasu pomyśl, którędy można się ewakuować w pośpiechu z budynku. Zapamiętaj, gdzie znajdują się klatki schodowe i wyjścia ewakuacyjne;


b)    Zwróć uwagę na ciężkie lub łatwo tłukące się przedmioty, które mogą być przesunięte, zrzucone lub zniszczone podczas wybuchu. Zapamiętaj elementy z najbliższego otoczenia;
c)   Należy również pamiętać o tym, aby nie przyjmować od obcych osób żadnych pakunków oraz nie pozo- stawiać bagażu bez opieki;
d)  Jeżeli jesteś osobą, która przyjęła zgłoszenie o podłożeniu ładunku wybuchowego lub ujawniła przedmiot niewiadomego pochodzenia, co do którego istnieje podejrzenie, że może on stanowić zagrożenie dla osób i mienia, powinieneś ten fakt zgłosić służbom odpowiedzialnym za bezpieczeństwo w danym miejscu, dyrektorowi szkoły. Informacji takiej nie należy przekazywać niepowołanym osobom, gdyż jej niekontrolowane rozpowszechnienie może doprowadzić do paniki i w konsekwencji utrudnić przeprowadzenie sprawnej ewakuacji osób z zagrożonego miejsca;
e)  Zawiadamiając policję należy podać następujące informacje:

rodzaj zagrożenia i źródło informacji o zagrożeniu (informacja telefoniczna, ujawniony podejrzany przed- miot), treść rozmowy z osobą informującą o podłożeniu ładunku wybuchowego; numer telefonu, na który przekazano informację o zagrożeniu oraz dokładny czas jej przyjęcia, adres, numer telefonu i nazwisko oso- by zgłaszającej, opis miejsca i wygląd ujawnionego przedmiotu;
f)  Wskazane jest uzyskanie od policji potwierdzenia przyjętego zgłoszenia.

4.         Ogłoszenie alarmu bombowego oraz procedury postępowania w czasie zagrożenia bombowego:

a)  Do czasu przybycia policji akcją kieruje w kolejności dyrektor szkoły /wicedyrektor, w razie ich nieobecności kierownik gospodarczy;
b)   Na miejsce zagrożenia incydentem bombowym należy wezwać służby pomocnicze, takie jak: pogotowie ratunkowe, straż pożarną, pogotowie gazowe, pogotowie wodnokanalizacyjne, pogotowie energetyczne;
c)  Po przybyciu policji na miejsce incydentu bombowego, przejmuje ona dalsze kierowanie akcją;

d)  Należy bezwzględnie wykonywać polecenia policjantów;

e)    Przy braku informacji o konkretnym miejscu podłożenia „bomby”, użytkownicy pomieszczeń służbowych powinni sprawdzić swoje miejsce pracy i jego bezpośrednie otoczenie, pod kątem obecności przed- miotów nieznanego pochodzenia;
f)  Pomieszczenie ogólnodostępne (korytarz, klatki schodowe, toalety) oraz najbliższe otoczenie zewnętrzne obiektu, sprawdzają i przeszukują osoby wyznaczone lub służby odpowiedzialne za bezpieczeństwo w danej instytucji;
g)   Podejrzanych przedmiotów nie wolno dotykać! O ich lokalizacji należy powiadomić administratora oraz osoby odpowiedzialne za bezpieczeństwo;
h)   Po ogłoszeniu ewakuacji, należy zachować spokój i opanowanie, pozwoli to sprawnie i bezpiecznie opuścić zagrożony rejon;
i)   Po ogłoszeniu ewakuacji w miejscu twojej pracy, należy je opuścić, zabierając rzeczy osobiste (torebki, siatki, nesesery itp.);


j)   Identyfikacją i rozpoznawaniem zlokalizowanego ładunku wybuchowego oraz jego neutralizacją zajmują się uprawnione i wyspecjalizowane jednostki i komórki organizacyjne policji.
5.         Jak powinieneś zachować się po otrzymaniu informacji o podłożeniu lub groźbie podłożenia „bomby”:

a)  Podczas działań związanych z neutralizacją „bomby” zastosuj się do poleceń policji;

b)  Ciekawość może być niebezpieczna- jak najszybciej oddal się z miejsca zagrożonego wybuchem. Po drodze informuj o zagrożeniu jak największe grono osób, będących w strefie zagrożonej lub kierujących się w jej stronę;
c)  Po ogłoszeniu alarmu i zarządzeniu ewakuacji niezwłocznie udaj się do wyjścia, zgodnie ze wskazaniami administratora budynku lub wskazaniami upoważnionych osób;
d)  W przypadku włączenia parkingu dla pojazdów w strefę zagrożenia, nie ratuj swojego samochodu- życie jest ważniejsze.